Coucou (oujhea)

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot "coucou", loukîz cial

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "coucou", alez s' vey sol Wiccionaire

Cuculus canorus vogelartinfo chris romeiks CHR0431.jpg

Li coucou ordinaire u gris coucou, c' est on voyaedjant oujhea ki rarive el Walonreye li prumire mitan do moes d' avri, et l' dire tot criyant «coucou! coucou!»

No d' l' indje e sincieus latén : Cuculus canorus

Mins gn a des ôtes sôres do coucou.

Discrijhaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

I mzeure 30 cintimetes et peze 100 grames.

Cwand il est a djok, ses aiyes pindèt (et n' nén esse riployêyes so s' dos.

Si ploumaedje est roylé sol vinte et mayté sol dos. Gn a waire di diferince inte li måye eyet l' frumele.

Po s' mete a djok, il agrawe li pîce tot l' apiçant deus grawes padrî et deus grawes padvant.

Vicaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

alårdjixhant s' cawe tot tchantant

Cwand i creye «coucou», i hosse si tiesse, et alårdji s' cawe. D' avri å moes d' djun. C' est lu ki s' tait l' prumî.

Li frumele a èn oû presse a-z esse pondou e s' cou. Elle awaite on ni d' on metou oujhea (nén totes les sôres). Ele bacoule foû èn oû del covêye, et mete li sinne e s' plaece. Elle è pout ponde ene boune dijhinne dins des nos diferins.

Li djonne coucou disclôt divant ses "frés d' covaedje", eyet tiper foû do ni les oûs presse a disclôre, ou les ôtes djonnes.

Li djonne coucou est nouri pa ses parints adoptants.

Li coucou magne bråmint des halenes.

Spårdaedje et voyaedjance[candjî | candjî l' côde wiki]

Distribution of Cuculus canorus.PNG

I vént acover (u fé acover les ôtes) e l' Urope et l' Azeye (grosse mitan bijhrece), ey eto dins les montinnes d' Afrike bijhrece. Il arive todi li minme djoû, a cénk djoûs près. Et minme s' abate so les minmes åbes; pår so les minmès coxhes.

Tins del mwaijhe såjhon di l' Urope, i revole evoye disk' e l' Afrike nonnrece la k' i fwait a pô près l' minme tins k' e l' Urope di l' esté. Ça fwait on voyaedje di 9000 kilometes; i n' vole ki del nute, et tot seu d' oujhea.

Dins les belès-letes e walon[candjî | candjî l' côde wiki]

On rescontere des "persounaedjes coucou" dins deus romans d' djåzantès biesses

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou li gris coucou .