Aller au contenu

Guinêye-Conacri

Èn årtike di Wikipedia.

Li Guinêye-Conacri[1] (pus courtinnmint, li Guinêye, copuvite dins les ôtes lingaedjes), c' est on dislaxhî payis del Mîtrinne Afrike.

Guinêye-Conacri
Drapea
Åres nåcionåles
Imne nåcionå: Liberté
Mwaisse-veyeConakry
Lingaedje oficirfrancès
Sitindêye
• totåle

245 857 km²
Populåcion
• totåle

12,717,176 dimorants
51.7 djins/km²
Dislaxhaedje2 octôbe 1958
Tchîf d' estatMamady Doumbouya
Prumî minisseBah Oury
Manoyefranc guinéen
Coisse d' eureUTC±00:00, Afrique/Conakry
Preficse telefonike+224
Dominne internete.gn
Wikimedia Commons I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Guinêye-Conacri


Colnijheye des Francès. Dislaxheye e 1958. C' est l' prumî payis ki d' Afrike coûtchantrece ki n' vout nén dmorer aloyî a l' France. Adon, les colons el cwitnut måvlés, riprindant tot çou k' aveut del valixhance, disk' ås ampoule electrikes et des buzes di saiwires.[2]

Fåt dire ki l' prumî prezidint, Ahmed Secou Touré, est ddja rlomé come pårlî do dislaxhaedje des payis d' Afrike. C' est lu ki va moenner l' payis di 1958 a 1984, purade tot s' aspoyant so l' Union sovietike. Et s' aloyî å Gana di Cwamé Ncrouma (1959) ey å Mali da Modibo Keyta (1960). Ey aspaler les dislaxhiveus del Vete Ponte (Vert Cape).

Li France (1958) et pår li Portugal (1970) saynut pa tos les moyéns di disdjoker Secou Touré, mins sins adiercî leu côp.

Al moirt di Secou Touré, c' est èn ôte prezidint, Lansana Conté, ki va dmorer so posse disca s' prôpe moirt e 2008.

Adon, prumî côp d' estat, ki poite å povwer on captinne di l' årmêye. Shût deus anêyes di herleme, les militaires inte di zels.

Tolminme, e 2010, gn a des vôtaedjes ki poitnut al prezidince Alfa Condé. I rwangne co les eleccions e 2015. E 2020, i s' diveut rsaetchî, mins i candje li mwaisse lwè po s' riprezinter. Ça fwait k' il est disdjoké pa on côp d' estat e 2021. Li povwer n' esteut nén rmetou ås civils e 2023.

Commons
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' Guinêye-Conacri .
  1. sifwaitmint lomêye po fé l' diferince avou l' Guinêye-Bissaw eyet l' Guinêye ecwatoriåle
  2. (en) They unscrewed lightbulbs, removed plans for sewage pipelines in Conakry (divins l' Washington Post do 28 di måss 1984