Marakech

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Moskêye del Koutoubia

Marakech[1] (e-n amazir, «ⵎⵕⵕⴰⴽⵛ[2]» u ⵎⴻⵕⵕⴰⴽⴻⵛ[3], meṛṛakech[4] e-n AFE: /mərˁ.'rˁæ.kəʃ/, e-n arabe marokin, مرّاكش, merrakech, /mər.'ræ.kəʃ/[5], e l' arabe classike مُرَّاكُش, mourrâkouch, /mur.'ræː.kuʃ/[6] mins ni l' chedda, ni les voyales ni sont scrîtes so les plakes di voye: مراكش, marakech; e francès ey oficirmint e scrijha latén Marrakech, mins rprononcî /ma.ʁa.'kɛʃ/ e francès d' France[7]), c' est ene veye do Marok, metowe å pî do Grand Atlasse.

Avey[candjî | candjî l' côde wiki]

  • Grand bati Djema Lefna, avou les mostreus d' sierpints, les danseus gnawas, les dessineuses å hené so les mwins, les botikeas d' amagnî et d' djus d' orandje.
  • Li pålmurete. On vout ki ç' soeye les sôdårs da Yacoub El Mansour k' åyénxhe pilé leus lances e tere, et-z î eterer les naweas d' date.
  • Menara, bastimint foû del veye.

Istwere[candjî | candjî l' côde wiki]

Mwaisse veye des Almoravides et des Almohades.

Mwaisse veye do Glawi ki cmandéve tot l' Nonne do Marok, do tins del mambornance.

Atacaedje terorisse, dandjreus d' on «mierseu leu», e 2011.

Sidje del COP 22 e 2016.

Dins les belès-letes e walon[candjî | candjî l' côde wiki]

C' est dandjreus li plaece Djema Lefna k' a inspiré Lucyin Mahin dins s' roman «Vera» cwand i discrît on martchî d' Sebastopol:

Cwand il ont rexhou foû del muzêye, Esmayel et Vera on stî magnî ene crosse dins ene sôre di barake ås fritches k' i gn a sol cotoû del gåre di Sebastopol. Pu aler fé on toû sol martchî tatår, la k' les martchandeas di totes les Rûsseyes si raploujhnut et håyner leu martchandijhes al tere. Ça dmeure å lådje disk' a meynute meyzeure. Gn a la des djouweus d' toûs et des acrobates des mostreus d' séndjes et des dresseus d' sierpints. Et des tapeuses di cwårdjeus.[8]

Pî-notes et sourdant[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Li dobe R n' est nén prononcî e walon; adon, on nel sicrît nén (ni e sistinme Feller, ni e rfondou walon); dins les ôtes lingaedjes, li trouk nerén ni rdobele nén li R: Marakeş.
  2. Scrijha oficir IRCAM veyåve so les plakes d' otovoye.
  3. Scrijha avou l' voyale indiferinne .
  4. Li lete rind li lete tifinar «» (rinflé R) eployeye po tos les mots arabes riscrîts e cmon amazir marokin
  5. avou prononçaedje d' on dobe R, mostré pal faflotreye chedda, mins avou deus voyales indiferinnes (nén scrijhåves e-n alfabet arabe, ralfabetijheyes «e» e-n alfabet latén).
  6. avou deus coûtès voyales «ou» (demma) sol M eyet l' K.
  7. Li dobe R respond a on vraiy prononçaedje arabe et amazir, mais n' est nén etindåve e francès.
  8. Tchaptrê 20: li tapeuse di cwårdjeus.