Tcherdon d' bwès

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "tcherdon d' bwès", alez s' vey sol Wiccionaire

tcherdon d' bwès avou l' bwès padrî

Li tcherdon d' bwès ou fontinne di moxhon (ou «fontinne ås moxhons»), c' est on fås tcherdon, ki vént dins les bwès.

C' est l' près-parint do tcherdon ås folons (a-z aveuri).

No d' l' indje e sincieus latén : Dipsacus fullonum (davance Dipsacus sylvestris)

Famile : Dipsacacae

Discrijhaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Les foyes miroetreces do tcherdon d' bwès sont sôdêyes a leu dzo, et adon fômnut on ptit batchrê ki pout wårder l' rozêye, ey eto l' plouve. Ås grossès walêyes de esté, elle è pout rastini on lite.

Gn a don bråmint des moxhons ki s' î vegnnut abuvrer, foiravant å waernu. C' est po ça ki l' no del plante, e grek, vout dire «li dissoelante».

Å waeyén-tins, ses meye di grinne assaetchèt les ptits oujheas, ca gn a 22 åcint d' ôle divins.[1]

Vicaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Tournante biyolodjike[candjî | candjî l' côde wiki]

C' est ene plante bissåjhinrece.

Li prumire anêye, gn è vént k' les foyes. Ene rôzete di longowes foyes avou des picas sol côton (mîtrinne nierveure).

Li deujhinme esté, li montant stitche foû, et va pårti e sacwants coxhetes, avou on flormint so tchaeke dibout.

Cwand l' plante va souwer a l' erî-såjhon, ces setchès tijhes la fwaiynut do brut ki pout rshonner å xhuflaedje di sacwants moxhons.

Biyonaxhes[candjî | candjî l' côde wiki]

Li tcherdon d' bwès vént purade so l' årzeye, dins les bwès, les trîs et les hourleas (des voyes, des aiwes, des tchmins d' fier).

Eployaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Foirt ahessåve po fè des apeles.

Po çoula, et fåt code e l' ahan ou e l' ivier.

Sourdant[candjî | candjî l' côde wiki]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' tcherdon d' bwès .
  1. Joëlle Spierkel, Ornithophonie : chant et sons d' oiseaux, Province di Nameur, 2010.