Walon e scole
Li walon e scole, c' est les diferins boutaedjes po-z ariver a fé scoler ene miete di walon dins les scoles oficires el Walonreye.
A costé do walon e scole, k' est po ls efants, gn a eto les scoles di walon ki c' est puvite po les grandès djins.
Istwere
[candjî | candjî l’ côde wiki]Li walon e scole a cmincî e 1933 cwand Fernad Stévart, prezidint del Federåcion del Province di Lidje di l' UCW dimanda di poleur adjinçner ene bate di recitaedjes dins les scoles del veye di Lidje.[1]
Pol province do Lussimbork, il a cmincî e 1975, pa les cours di walon ki Raymond Mouzon ataca a dner å Tchestea.
Li walon e scole a stî otorijhî oficirmint po tote li Cminålté Walonreye-Brussele på dicret sol walon e scole di 1991.
E 2022, li ministere a metou so pî ene lisse oficire d' acsegnants ki polnut dner do walon (et eto do picård et do gåmès) dins les scoles tot estant payîs.
Sôres di scolaedjes
[candjî | candjî l’ côde wiki]
Les prumîs scolaedjes, c' esteut fé do walon sieve po des metous etrevéns : sinnetes u dijhaedje d' arimé pa les efants, po ene fiesse di novelan, al Sint-Nicolai, evnd.
Sacwants mwaisses di scole metît so pî des cours totes les samwinnes (metans a Lignè ey a Veskeveye). Pacô, gn aveut des soces pol walon ki vnént copler des acsegnants po-z enonder l' walon e scole. Metans a Lignè, c' est Chantal Denis, å no des Relîs namurwès, k' aveut escourci l' afwaire.
On pout eto aveur des cours pa on mwaisse difoûtrin, ki vént fé scole on côp u deus, so on metou tinme, al dimande d' on tchîf di scole.
Dispu 2022, gn a ene adjinçnaedje a pårt del federåcion Walonreye-Brussele («Langues et cultures régionales en classe») avou des acsegnants payîs par zels. Tchaeke classe (gårdyinne, primaire, sigondaire) pout awè ût a dijh eures po tchaeke anêye di scole. Insi, l' an 2024, gn a yeu 450 eures d' acsegnmint, dinêyess pa 26 escoleuses et scoleus, et k' a profité a 1821 sicolresses et scolîs.[2]
Mins, come l' acsegnmint do walon dimane al boune volté des acsegnants dmandeus, i gn a nole acertinance ki li scolaedje si repetrè d' ene anêye a l' ôte.
Sacwants cintes di documintåcion pol walon e scole
[candjî | candjî l’ côde wiki]Documintåcion pol walon e scole
[candjî | candjî l’ côde wiki]
Hårdêyes difoûtrinnes
[candjî | candjî l’ côde wiki]Sourdants & pî-notes
[candjî | candjî l’ côde wiki]- ↑ Divant-z ouve do livret Lectures wallonnes tecses ramexhnés pa Robert Grafé e 1959.
- ↑ Bilan d' l' egzercice 2024, raploû des scoleuses et scoleu, Nameur, 12 di nôvimbe 2024.