Arganî

Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di Argania spinosa)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Miniauge.gifLoukîz a : «ôle d' argane»

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "arganî", alez s' vey sol Wiccionaire

Gros arganîs et des gades dilé
djaeye d' argane et amande d' argane

L' arganî (e cmon amazir marokin, «ⴰⵔⴳⴰⵏ», argan, /ar.ˈgæn/Loudspeaker.svg aschoûtez lu), c' est èn åbe ki n' vént ki dins ene contrêye do Marok, sol divanteure atlantike, d' on pô a Bijhe d' Essawira, et disk' a Taroudant.

I dene on frut ki rshonne a ene olive, k' on lome l' argane.

No d' l' indje e sincieus latén : Argania spinosa

Discrijhaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

C' est on bea grand åbe, cwand on l' leye crexhe a si åjhe.

Les foyes sont ptites et stroetes.

Les fleurs sont rodjes.

Li frut est vete å cmince, pu i rodjixh tot mawrixhant.

Eployaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Li frut est magnî voltî des gades, ki gripèt so l' åbe. Mins ele ni didjerèt nén li djaeye k' est ådvins. Ele li rtapèt foû avou l' roeme.

Les gadlîs les rascodèt, et les vinde ås cmeres k' ont des moléns d' pire.

Dins les coperatives, on n' eploye nén les djaeyes d' argane ramassêyes des hierdîs. On ramasse l' olive toumêye di l' åbe, li leyî souwer, la kel schafiote va ratchitchî. Adon, el siplitchî.

Li djaeye d' argane (ki respond al pirete d' on frut) est adon spatêye, et ndè rexhe foû l' amande (ki respond å nawea del pirete di sacwants fruts), ki va esse broyeye dins les moléns d' pire, po fé di l' ôle d' argane.

Dizo-prodûts[candjî | candjî l' côde wiki]

Vicansté d' l' indje[candjî | candjî l' côde wiki]

L' arganî esteut on mancî åbe, eco dins les anêyes 1980.

Mins dispu ki l' ôle d' argane a divnou foirt ricwerowe, on respectêye mî les bwès d' arganî k' egzistént dedja. Et ndè rplanter des noveas, so des tchamps di ptits cinsîs, po ki lzès disfindexhe disconte des berbis et des gades tins del crexhince. Po çoula, i rshuvnut l' aidance di soces nén recwårlantes ki lzî bayèt les plants.

Hårdêyes difoûtrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' arganî .