Atelêye cogne (sustantif amazir)

Èn årtike di Wikipedia.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Ene atelêye cogne[1][2], c' est l' candjmint del voyale do prumî di bråmint des sustantifs dirî les dvancetes et dins sacwants ôtes cas.

Ci candjmint d' voyale la di l' atelêye cogne n' est nén l' minme po tchaeke mot. Elle doet esse dinêye dins les motîs d' l' amazir come c' est l' cas e motî IRCAM di tot li cmon amazir marokin.

Lomaedje di cisse rîle la[candjî | candjî l’ côde wiki]

E wiccionaire walon, on eploye asteure l' alomåcion «atelêye cogne» pol mot k' a candjî (divant, on djåzéve di «haetcheye cogne»). Li mwaisse mot mot est dit «libe cogne» (divant: «cogne prumrece»).

E francès, l' atelêye cogne si lome «état d'annexion»; li libe cogne: «état libre».

E-n inglès les deus fômes si lomnut «constract state» eyet «free state».

E l' arabe, «إرسال» (irsâl) pol libe cogne; «إضافة» (iDâfa) u «إلحاق» po l' atelêye cogne.[3]

Rishonnances avou des ôtes croejhetes[candjî | candjî l’ côde wiki]

Li libe cogne respondreut å nominatif del croejhete do latén u d' l' almand.

L' atelêye cogne, a l' acuzatif, ey å datif, ey å djenitif.

Mins ci n' est k' a mitan vraiy, poy ki l' sudjet metou padrî l' viebe est a l' atelêye cogne, dabôrd ki c' est on nominatif dins les croejhetes k' on a dit.

Rîles d' eployaedje[candjî | candjî l’ côde wiki]

  • dirî sacwants dvancetes.
ⴰⴷⵔⴰⵔ (adrar) (montinne) => ⵓⴷⵔⴰⵔ
ⵉⵍⵍⴰ ⵓⴷⴼⵍ ⵖ ⴷⵔⴰⵔ. (illa odfel rh odrar, gn a del nive dins l' montinne)
ⴰⴷⴼⵍ (adfel) (nive) => ⵓⴷⴼⵍ
ⵉⵍⵍⴰ ⴷⴼⵍ ⵖ ⵓⴷⵔⴰⵔ. (illa odfel rh odrar, gn a del nive dins l' montinne)
  • come sudjet metou dirî on viebe.
ⴰⵣⵡⵓ (azwo) (vint) => ⵓⵣⵡⵓ
ⵉⴱⴷⴰ ⵣⵡⵓ ⴰⵇⵔⵉⴼ ⴰⵔ ⵉⵙⵓⴹ ⵙ ⵊⴰⵀⴷ ⵏⵏⵙ (ibda ozwo aqrif ar isoDo s jahed nnes, li froed vint cmince a shofler a foice)
  • come diterminant
ⴼⵍⵍⴰ (afella) (hôteur, copete) => ⵓⴼⵍⵍⴰ
ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ ⴼⵍⵍⴰ (agadir ofella) Agadir-do-Hôt

Sôres di haetchaedjes[candjî | candjî l’ côde wiki]

I gn a cénk cas:

Sourdants[candjî | candjî l’ côde wiki]

  1. Ratournaedje pus près do mot francès (annexée).
  2. Li prumî ratournaedje e walon, c' esteut haetcheye cognemot basti a pårti do no arabe del divancete "harfu jar", lete di haetchaedje
  3. Racsegnes dinêyes a Uzeu:Lucyin pa Fedwa Ataallah, di l' IRCAM, 2018.
  4. CTBG p. 33-35.