Francès d' Brussele
Apparence
(Redjiblé di Francès brusselwès)


Li francès d' Brussele u brusselwès u brusler u co francès Beulemans, c' est l' francès d' Beldjike come il esteut djåzé a Brussele, et k' i l' est co dins sacwants fiesses foclorikes.
Les piceures do francès d' Brussele vegnnut bråmint do flamind d' Brussele, u do marolyin (moirt lingaedje avou do picård, do flamind et do francès).
Mins gn a eto des mots k' ont vnou do walon.
Lanawaire, il a eto calké sacwants mots d' l' arabe, pår di l' arabe marokin.
Motlî
[candjî | candjî l’ côde wiki]Mots do francès d' Brussele k' ont passé e francès d' Walonreye
[candjî | candjî l’ côde wiki]Li francès d' Walonreye eploye sacwants mots vinous do francès d' Brussele.
- c'est un peu scherp (on pô rikerak, on pô tot djusse)
- faire quelque chose en stoemeling (e doûce, avou des féns solés, toursiveuzmint, sins k' on l' voeye)
- ziverer (drole d' apôte)
- zinneke (tchén baståd)
Mots do francès d' Brussele k' ont passé e walon
[candjî | candjî l’ côde wiki]Li walon d' Beldjike a rprind kéconks di ces mots la mots vinous, dispu 1850, do francès d' Brussele. On n' les rtove nén, metans, dins l' walon del Walonreye di France.
Mots do francès d' Brussele ki provnèt do walon
[candjî | candjî l’ côde wiki]- potale
- oufti
- èn poleur må, rindou e francès: i n' peut mal.
Ôtes mots
[candjî | candjî l’ côde wiki]- pey (aduzoe, minme uzaedje ki "valet").
- fieu (aduzoe, minme uzaedje ki "fi").
- Salut en de kost (po dire arvey), on racourtixhaedje del ratourneure flaminde "Salut en de kost" (sohaitaedje ås marins k' end alént el mer, d' ariver a bon poirt, et d' aveur bon vint). Pout aveur li deujhinme sinse di «disca ! et dji spere ki dji n' vos rvoerè pus».
Mots calkés do cåzaedje des Arabes di Bussele
[candjî | candjî l’ côde wiki]- la moukêre (li feme, di l' espagnol mujer, foirt eployî pås Marokins do Rif, k' end a bråmint a Brussele)
- kleb, klebard (di l' arabe kelb, tchén)
- zamal di l' arabe marokin (tapete, omo)
Adjinçaedje des mots et del fråze
[candjî | candjî l’ côde wiki]- askepiaedje d' ene cåkêye di mots avou l' cawete flaminde -eke
Belès letes e francès d' Brussele
[candjî | candjî l’ côde wiki]«Le mariage de Melle Beulemans», pîce di teyåte.
Hårdêye difoûtrinne
[candjî | candjî l’ côde wiki]
- Francès Beulemans: Ciddé, vos ploz schoûter èn eredjistrumint del fåve do vî vî tins «Li bijhe et l' solea» e «francès Beulemans», adiercî pol Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la.
- po vey li diferince, vocial li minme contaedje e «Brussels vloms»: vocial li minme contaedje e «Brussels vloms.