Francès d' Brussele

Èn årtike di Wikipedia.
Aller à la navigation Aller à la recherche
tåvlea avou des mots corants d' brusselwès
ene potale a Brussele, ki mostere kel no walon a moussî e francès d' Brussele
dessén et sinaedje des djouweus del pîce «Le mariage de Melle Beulemans»

Li francès d' Brussele u brusselwès u brusler, c' est l' francès d' Beldjike come il esteut djåzé a Brussele, et k' i l' est co dins sacwants fiesses foclorikes.

Les piceures do francès d' Brussele vegnnut bråmint do flamind, pus stroetmint do marolyin (francès Beulemans).

Mins gn a eto des mots k' ont vnou do walon.

Lanawaire, il a eto calké sacwants mots d' l' arabe, pår di l' arabe marokin.

Ôtes lingaedjes tipikes di Brussele[candjî | candjî l’ côde wiki]

Li vî tîxhwès braibançon cåzé a Brussele est lomé «Brussels vloms»[1]. Ladvins, c' est l' francès k' est l' lingaedje rawetrece, so on matrasse tîxhon.

Motlî[candjî | candjî l’ côde wiki]

Mots do francès d' Brussele k' ont passé e francès d' Walonreye[candjî | candjî l’ côde wiki]

Li francès d' Walonreye eploye sacwants mots vinous do francès d' Brussele.

Mots do francès d' Brussele k' ont passé e walon[candjî | candjî l’ côde wiki]

Li walon d' Beldjike a rprind kéconks di ces mots la mots vinous, dispu 1850, do francès d' Brussele. On n' les rtove nén, metans, dins l' walon del Walonreye di France.

Mots do francès d' Brussele ki provnèt do walon[candjî | candjî l’ côde wiki]

Ôtes mots[candjî | candjî l’ côde wiki]

  • pey (aduzoe, minme uzaedje ki "valet").
  • fieu (aduzoe, minme uzaedje ki "fi").
  • Salut en de kost (po dire arvey), on racourtixhaedje del ratourneure flaminde "Salut en de kost" (sohaitaedje ås marins k' end alént el mer, d' ariver a bon poirt, et d' aveur bon vint). Pout aveur li deujhinme sinse di «disca ! et dji spere ki dji n' vos rvoerè pus».

Mots calkés do cåzaedje des Arabes di Bussele[candjî | candjî l’ côde wiki]

  • la moukêre (li feme, di l' espagnol mujer, foirt eployî pås Marokins do Rif, k' end a bråmint a Brussele)
  • kleb, klebard (di l' arabe kelb, tchén)
  • zamal di l' arabe marokin (tapete, omo)

Adjinçaedje des mots et del fråze[candjî | candjî l’ côde wiki]

Manneken Pis (maniket)
ma zoeteke (mi "ptite doûce", mi ptite binamêye)
  • Uzaedje a tot côp bon dins l' fråze di une fois (ene feye, on côp), calké do flamind eens.

Belès letes e francès d' Brussele[candjî | candjî l’ côde wiki]

«Le mariage de Melle Beulemans», pîce di teyåte.

Hårdêye difoûtrinne[candjî | candjî l’ côde wiki]

Sourdant[candjî | candjî l’ côde wiki]

  1. Jean-Jacques De Gheyndt, lomaedje riprins dins l' papî Philippe Boula & Lucyin Mahin, «Atlas linguistique sonore de la Gallo-Romania : focus sur le wallon», e l' imprimaedje e 2020.