Payis d' Heve

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "Payis d' Heve", alez s' vey sol Wiccionaire

Li Payis d' Heve, c' est ene contrêye naturele del Walonreye, metowe el province di lidje, a Bijhe di l' Årdene.

Discrijhaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

C' est on vert payis avou des hamteas et des viyaedjes tapés al volêye, des cis so ene copete et des ôtes retrôclés divins on ptit fond.

I n a ossu deus ptitès veyes: Åbe et Les Batices.

Il est raiwé di l' Aiwe di Berwinne.

Istwere[candjî | candjî l' côde wiki]

Inte 1960 et 1970, ene otovoye a côpé l' payis e deus.

Les cinsîs ont stou payîs po råyî les åbes ås fruts.[1]

Lingaedjes[candjî | candjî l' côde wiki]

Les lingaedjes so payis sont l' walon eyet l' ripouwaryin (a Bijhe d' Åbe).

Dins les studias so walon d' avår la, gn a l' Motlî Belleflamme so les waides do Payis d' Heve.

Dins les belès-letes e walon[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins les belès-letes e walon, on ndè cåze sovint, veyanmint ki ç' n' est nén lon erî d' Lidje et d' Vervî, deus veyes la k' gn a yeu toplin des scrijheus e walon.

Metans, dins on boket di Prindoz vosse bordon da Louis Lagauche:

Cwand l’ floreye Påke aveut metou l’ curé a l’ ouxh, ki Rome s’ aveut ehåsté do ravoyî ses clotches e leus betchous nis et k’ Påke aveut dné ses cocognes, si l’ tins prometeut, dji striméve mi tchapea d’ paye et, tot recokesse, dizo les prumirès båjhes do solo, dj’ aléve fé mi ptit toû e payis d’ Heve.
L’ estchanteu macrea k’ on lome « May » hinéve al pougneye des rôzès fleurs so les pîxhîs, droveut avou des doets d’ aviedje des blancs boton so les tchersîs, et rafûlée d’ ene tinre et rôze capuce les viyès tiesses des melêyes k’ alît drener dzo l’ crake di leus rozlantès pemes.
Avou les prés tot verts, dedja spités d’ magriyetes et d’ florins-d’-ôr, li côp d’ ouy endè valeut les poennes.
N’ est ç’ nén cwand l’ tere si rschandixh ås hinêyes do prétins ki tot çou ki crexhe foû d’ leye si louke so s’ pus bea et so s’ pus tinrûle.
Portant s’ end est insi pol pus ptite potêye come pol pus ritche paxhisse, çoula vs nåjhixhreut bén vite si l’ estchanteu macrea l’ aveut ståré so ene plate tere di castinne, sins nol ôte ratrait, kissemé cial et la sol frisse bouket k’ on-z a dvant les ouys.
Ossu, c’ est pask’ on-z î trove ene rawete ki dj’ inme li Payis d’ Heve.
Dispu les ptitès foidjes d’ årmurî des nozés viyaedjes di Saive, Moirtî, Housse, Sint-Rmey, et des ôtes, les ptitès foidjes la k’ ene eglome tchante ådvins, k’ on tcherdin tchante ådfoû, dvins ene gayole, et k’ des colons s’ pasturèt sol plantche do hapåd d’ ene colebire, dispoy les belès teres des ancyins moennes di Vå Diè disk’ å payis si rlomé des rmodous, ci n’ est k’ des doûcès gripetes et des ledjirès dschindêyes.[2].

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Francis Drugmant, Nosse lingaedje, l° 89, avri 2013.
  2. Louis Lagauche, Prindoz vosse bordon, pp. 63-64)