Troke di viebes da Hendschel

From Wikipedia
(Redirected from Trokes Hendschel)
Jump to navigation Jump to search
Egzimpe des cénk trokes di viebes
minme sacwè avou les aidants viebes retourés

Les trokes da Hendschel, c' est on novea assonraedje des viebes, po leu codjowaedje, k' a stî atåvlé pa Lorint Hendschel dins l' prumî pordjet tecnike pol rifondaedje do walon e 1992.

Les viebes sont arindjîs e cénk trokes, sol modele di tchanter (1ire troke), candjî (2inme troke), netyî (3inme troke), fini (4inme troke), mete (cénkinme troke).

Li pus clapant trova, c' est l' metaedje eshonne des viebes del 3inme sôre, pask' i n' aparexhnut nén dins les croejhetes lidjwesses. Gn a nou linwincieus k' aveut måy sondjî a lzès mete eshonne. Portant, c' est on grope foirt aloyî, sins cåzu d' foû-rîle.

Egzimpes di codjowaedje[edit | edit source]

1re troke[edit | edit source]

  1. bouter
  2. avou on radjoutaedje
    1. tchicter
    2. shofler
  3. avou candjmint d' voyale
    1. alouwer
    2. copiner
    3. djurer
  4. avou candjmint d' cossoune
    1. viker
    2. passer
    3. baguer
  5. avou fondaedje do R
    1. wårder
  6. disrîlé
    1. aler

2inme troke[edit | edit source]

  1. waitî (lodjî)
  2. avou radjoutaedje di voyale
    1. hertchî (2 cossounes å coron do bodje)
    2. Cossoune + yî => troejhinme troke
  3. avou candjmint d' voyale
    1. criyî (li iy do coron do bodje candje cwand il est å dierin pî)
  4. avou candjmint d' cossoune
    1. tchessî (les 2 S candjèt divant ene cossoune)
    2. loukî (aroke do K ki pout divni C)

3inme troke[edit | edit source]

  1. tcheryî
  2. avou candjmint d' cossoune
    1. bôgyî

4inme troke[edit | edit source]

5inme troke[edit | edit source]

  1. avou l' coron -de a l' infinitif
    1. ratinde
  2. avou l' coron -te ou -xhe a l' infinitif
    1. Codjowaedje mete
  3. avou l' coron -re a l' infinitif (li pårticipe erirece est court, come li bodje A ou long, avou l' cawete -ou, u dobmint rfondou)
    1. ås deus bodjes
      1. sins radaptaedje d' ene longue voyale => plaire
      2. avou radaptaedje d' ene longue voyale => cure (Egzimpes e Wiccionaire)
    2. ås troes bodjes
      1. bodje C avou -y- : braire (Egzimpes e Wiccionaire)
      2. bodje C avou -gn- : vini
      3. bodje C avou -jh- lére
    3. disrîlés (dobes rifondaedje) : rire, tchire, shure
  4. avou l' coron -i a l' infinitif
    1. a on seu bodje codjowaedje dimani
    2. ås deus bodjes
      1. avou E å prezint codjowaedje siervi (Egzimpes e Wiccionaire)
      2. sins E å prezint codjowaedje sinti
  5. avou l' coron -mpe a l' infinitif => codjowaedje rompe
  6. avou l' coron -eur : viebes disrîlés codjowaedje voleur (voleur, saveur, poleur, aveur, diveur, oizeur)

Hårdêyes difoûtrinnes[edit | edit source]