Greve

Ene greve, c' est cwand des ovrîs dimorèt a djoke estô di bouter. Li ci ki fwait greve si lome on grevisse. Li ci ki rfuze on "batisse" u on "djaene".

Dispu li 20inme sieke, li droet di fé greve est ricnoxhou dins bråmint des payis. Mins e sacwants redjimes, les tribunås djudjèt sovint les greves "foû lwè".

Divant d' fé greve, il est rekis ås sindicats di rmete on preyavis d' greve.

E 19inme sieke, les greves n' estént nén ricnoxhowes des patrons. Ele moennént sovint a des bardouxhas, et l' årmêye esteut houkêye.

C' est ces greves la k' ont fwait tuzer Marx et Engels, a-s askepyî l' Eternåcionåle socialisse.

C' est l' movmint des greves el Walonreye k' a fwait askepyî li POB, avou l' diclåraedje del Tchåte di Cargnon (1893).

Istwere des greves el Walonreye e 19inme sieke

• 1868 : greve di shijh samwinnes dins l' Borinaedje, sotnowe pa les moutouweles et les coperatives di Tchålerwè.
• 1886
  • li 18 di måss, a Lidje, les ovrîs fiestixhnut les ans del "Comene di Paris" di 1871. Dins l' dispetronaedje avou l' Gåre civike, gn a deus omes di touwés.
  • Li leddimwin, les houyeus di Djmepe-so-Mouze fijhèt greve po esse rihåssîs. Leu movmint si ståre pattavå l' Bassén lidjwès.
  • Li samwine d' après, Tchålerwè, el Borinaedje eyet l' Cinte ont shuvou.
  • Li 25 di måss, les fosses di Fleuru eyet d' Djili djocnut.
  • Li 26 di måss, les pikets fwaiynut serer les aminwers, les fondreyes et les verreyes do vijhnåve. 
• li 17 d' avri 1893 : po dmander l' droet d' vôter, 3000 grevisses rotnut so Mont. I sont ratindous pa troes cpagneyes di gåres civikes Gn a do bardouxha : les houyeus bôrnut so les gåres, et lezî råynut leus bayonetes foû d' leu fizik. Adon, les gåres saetchèt so les grevisses. Gn a 7 moirts et ene peclêye di coixhîs.

Dins l' vijhnaedje del Walonreye, e 19inme sieke

Nôr del France

A Renaix, on grevisse a moru d' on côp d' bayonète dins s' vinte.

Flande

A Anverse, on tire des cops d' fizik. A Wetteren, les lancîs a tchvås fwaiynut rescouler les grevisses. A Gand, tos les reverberes sont tapés djus. El police saetche dissu les djins. A Borgerhout, n a 6 moirts dizo les bales.