Five Ebola

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "five Ebola", alez s' vey sol Wiccionaire

Li five Ebola ou, courtinnmint, l' Ebola, c' est ene maladeye d' Afrike avou del five et des sonnaedjes.

Tombes des moirts d' ene minêye d' Ebola e Congo e 1976

Minêyolodjince[candjî | candjî l' côde wiki]

Covaedje : Li covaedje del maladeye deure 21 djoûs. So ç' tins la, li malåde n' est nén rascråwant.

Morance : dins les prumirès minêyes Congo-Kinchassa, gn aveut disk' a 90 åcint des malådes ki morént. E l' grande pihindje di 2014, c' esteut purade on malåde so deus, et minme onk so troes cwand on-z a cmincî a fé toplin des analisses.[1] Ci clintcha la sereut loyî a on radoûcixhaedje del rascråwansté do virûsse.[2]

Wårdoe do virûsse : c' est sacwants tchawe-soris d' Afrike ki wårdèt l' virûsse, et ndè esse malåde eto. Come on-z a dibwejhlé timpesse dins les payis acsûts, les tchawe-soris ont raprepyî des veyes. Li virûsse passe ås djins pa raprotchmint avou ces biesses la.

Passaedje di djin a djin : totes les oumeurs d' ene djin polèt contni l' virûsse : xhlé, souweur, distcheyaedjes, låmes, spieme ou sûna mozetrece. L' air shoflé ni conténreut pont d' rascråwant adjint. Dins sacwants culteures d' Afrike coûtchantrece, les djins lavnut les moirts, et s' rilavnut avou l' aiwe di lavaedje, çou ki racrexhe les risses di spårdaedje del maladeye.

Senes del maladeye[candjî | candjî l' côde wiki]

Après l' covaedje, li five monte, et n' nén rtchaire nén avou les antibiyotikes. Et divni griyeuse li 4inme djoû.

Come tos les organes polèt esse avindous, les senes sont foirt varyîs.

Les rnos sont sovint acsûs et dabôrd, les malådes sont sovint dzaiwés.

Istwere[candjî | candjî l' côde wiki]

Prumîs cas å Congo-Kinchassa

Li maladeye a stî ricnoxhowe dins les anêyes 1970, aprume e Congo-Kinchassa.

Ci n' est k' avou l' minêye di 2014, k' a rascråwé des meyes di djins, ki les sincieus ont cmincî a cweri èn eplocta.

Cisse pihindje la a aprume racsût li Liberia, li Siera Leyone eyet l' Guinêye-Conacri. Des cas rascråwés vola ont stî sognîs dins des ospitås e l' Espagne ey ezès Stats Unis. Lavola, il ont fwait atraper l' maladeye a des infirmires et aides sognantes.

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' five Ebola .
  1. diviè 2000 moirts po 6000 rascråwés al fén 2014.
  2. Martial Ledecq, bate di dvizes avou Lucyin Mahin, 23 d' octôbe 2014 (divant k' i n' evåye po ene mission MSF el Guinêye-Conacri