Forire

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Voye di Nassogne a Forire, diviè 1910, coleur a l' aiwe da Marie-Claire Lefebure
Li gåre do tchmin d' fier di Forire.
Sicrijhaedje so Forire pa Louis Grandmont dins ene gazete do sindicat d' iniciative diviè 1985.

Forire (fr: Forrières) est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rebané avou Nassogne.

  • Limero del posse: 6953 (vî limero 6940)
  • Limero diyalectolodjike: Ma 46
  • Arondixhmint: Måtche
  • Sipotaedje des djins: les Fenaesses.

No di des plaeces di Forire[candjî | candjî l' côde wiki]

  • A vey avou des tchamps, des prés et des sårts:
    • Li Ronxhî (la-minme: Li Ronchi, F. Ronchy)
    • Li tchamp des nonins.
  • A vey avou des bwès :
    • Li Grande Ramêye.
    • Li Ptite Ramêye.
    • Li Bwès djinti.
  • A vey avou des åbes :
  • A vey avou des dmorances et l' ovraedje des djins.
    • Li Tchapele des cochers (prononcî insi).
    • Li Croes des ptits valets (la-minme Li Creûs...)
  • A vey avou des aiwes :
  • A vey avou des monts-et-vås:
    • Li Bosse di Monîye
    • Li Coulêye (la-minme Culée).
    • Li Fosse.
    • l' Horzea (F. Horzay)
    • Li Plate.
    • Li Roimont (so place : Rwâmont).
    • Li Schavêye (so plaece: Chavée).
  • Ôtès sacwès et målåjhminces :
    • Lamsoûle
    • So Tchantî
  • Nos d' plaeces a vey avou ene industreye, on monumint:
Les "Pires do diåle" a Forire, coleur a l' aiwe da Marie-Claire Lefebure
    • Les pires do diåle (dolmens).
    • les Tchåfors (so plaece: tchafor).
    • Li Shabotreye (so plaece: Sabotriye)
  • Rowes do viyaedje:
    • Li rowe des Coûs (la-minme : des Cours)
    • Li rowe del Coulêye (la-minme : dol Culée)
    • Li Viye voye d' Ambli
    • Li Viye voye di Bure
    • Li Viye voye di Lesterni
    • Li Viye voye di Rotchfoirt (la-minme Rotchfwârt)
    • Li Viye voye di Nassogne
    • Li rowe del Tchapele (des Cochers - prononcî insi)
    • Li Voye des Catchets
    • Li Voye di Djmele
    • Li Voye del Fosse
    • Li Voye di Lesterni
    • Li Voye di Masbor
    • Li Voye di Måtche (la-minme Mautche)
    • Li Voye Mélârd
    • Li Voye di Nassogne
    • Li voye del Schavêye (la-minme: Chavée).
  • Pazeas & rouwales
    • Li rouwale del Coulêye (la-minme: Culée)

Djeyografeye[candjî | candjî l' côde wiki]

Forire est metowe inte li Fåmene (a Bijhe) et l' Årdene des ôtes costés. Elle est boirdêye pa cwate gros hourleas: li Porea, l' Horzea, li Fayijhea et Tchantî. Elle est trevåtcheye pa l' Aiwe-di-Lome ki s' î recråxhe di troes rixhots, li Ri Beni ki s' a fwait maker a Lesterni (djeu d' mot, a cåze do spotaedje des djins d' Lesterni: les Makés), li Brandoye ki s' a fwait souker a Ambli (djeu d' mot, a cåze do spotaedje des djins d' Ambli: les Boks) et l' Ri del Fosse ki vént des campagnes d' Ambli, do costé d' Harsin.

Forire, li vî pont des "Bates" - intche di Chine da Jean-Pol GRANDMONT (1965).

Istwere[candjî | candjî l' côde wiki]

Dinltins, gn aveut deus Forire: Sint Mårtén, do costé d' Wavreye et Notre-Dame do costé d' Ambli, avou, inte les deus, l' Aiwe-di-Lome. Li pont des Bates n' egzistéve nén. On passéve Lome a wé.

Li gåre a sti agrandeye après l' guere di 1914-1918, po tcherdjî ås sapéns.

Avey[candjî | candjî l' côde wiki]

  • Restants d' dolmen k' on lome "les pires do Diåle": Viye cinse "Sint-Monon" dou çki Sint Monon åreut stî assaziné pa les djins d' Forire.
  • Eglijhe Sint-Mårtén di stîle neyo-roman.

Tuzance walone[candjî | candjî l' côde wiki]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Forire .