Aller au contenu

Gaston Lucy

Èn årtike di Wikipedia.
Gaston Lucy
Skepiaedje1898, Bive
Moirt1986
NåcionålitéBedje
Activitésscrijheu

Gaston Lucy (1898-1986), sipoté Li Singlé, c' esteut on foclorisse et on scrijheu e walon.

Ouve come sicrijheu

[candjî | candjî l’ côde wiki]
Tecse da Gaston Lucy, léjhou pa Louis Baijot.

Foclorisse et scrijheu walon dins les gazetes di Sint-Houbert, Gaston a scrît bråmint des contes so les fêyes, les Pépés u les nûtons, les biesses et les oujheas, li Diåle, les spots, l' istwere do viyaedje, les pelrinaedjes, les dicåces, les fôres, evnd.

Ses contes sont plaijhants. Il aveut ene manire di s' fote on pô des djins, tot lzî fjhant l' moråle a dmey-mot.

Il a ossu leyî on motî di 5-6.000 mots k' on-z eployive dinltins a Bive : li motî d' Bive.

Les bokets parexhous dins "Les Echos de la cité" sont wårdés å CIDWEL.

Bråmint des tecses ont stî ramexhnés e-n on sillabusse, tapé pa Yves Joblin, avou Gaston a ses costés, avou ene ortografeye tchoezeye pa zels deus.

Tos les ptits tecses ont stî riscrîts e Feller pa Louwis Baidjot après l' moirt da Gaston.

C' est l' minme Louwis Baidjot ki rtapa tos les mots scrîts hatche et matche dins des cayés di scole, po les rmete pa ôre alfabetike, et rexhe li motî d' Bive.

Lucyin Mahin riscrijha e rfondou et ehåyî li seu roman da Gaston, Les Grignous, et l' fé parexhe dins l' Aberteke. Pierre Otjacques el riprinda dins l' mwaisse modêye, riscrît e sistinme Feller, et l' eplaidî so papî dins l' Coleccion Pårlaedjes do Teroe e 2013.

Sipepieuse vicåreye

[candjî | candjî l’ côde wiki]

Tot djonne, i s' egadje el France po li ristopaedje des trintchêyes del guere di 14.

Did la, i boute on moumint ås tchmins d' fier e l' Aldjereye.[1]

Si passaedje å Congo bedje date di 1927-1930, ca i resteut el Beldjike po les fiesses do cintnaire.[2]

C' est la k' i cmince a scrire (e francès) totès sôres di rilevêyes sol biyolodjeye et mes fåves do vî vî tins des Congolès. Deus dominnes k' i va diswalper e walon, pus tård. Sacwants d' ses scrijhaedjes e francès so des sudjets congolès ont stî rmetous e walon pa Lucyin Mahin et Louwis Baidjot.

A pårt ces kékès anêyes la, wice k' il apurda l' kiswahili, il a passé si veye al gåre di Graide.

I fourit dins l' rezistance tins del guere 1940-1945.

Hårdêyes difoûtrinnes

[candjî | candjî l’ côde wiki]

Difoûtrinnès hårdêyes

[candjî | candjî l’ côde wiki]
  1. Temognaedje da Lucyin Mahin, sovnance d' ene resconte avou l' Gaston a Djimbe diviè 1978.
  2. I fjheut l' fåcnî sol tchår do baron d' Bive a Brussele (temognaedje da Louwis Baidjot).