H prumrece

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot "H", loukîz cial

Li H prumrece, e walon, c' est on son H vuzlé k' on ôt bén prononcî sol payis d' Lidje, eyet disk' al mîtrinne Årdene, waire so l' Årdene nonnrece, et nén do tot sol walon do Mitan et do Coûtchant.

I si scrît H e rfondou walon, et e sistinme Feller.

hepe: /hɛp/ /ɛp/

A costé del H prumrece, gn a e payis d' Lidje des H diléreces, k' ont stî rfondou avou les betchfessîs

H prumrece eyet spotchaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

E rfondou walon, li H prumrece rote come les ôtès cossounes, å dfwait do spotchaedje. On n' pôrè nén rsaetchî ene sipotchåve voyele metowe padvant s' i gn a ddja deus cossounes dins l' pî di dvant.

di l' ôte costé del håye (Tchålerwè: dè l' ôte costé d' l'âye)
Vos n' avîz nén dandjî d' mel diner si c' esteut pol rihaper (Årdene nonnrece: pou l' raper)

So Nameur, li H prumrece ni s' ôt nén, mins il est mostré på wårdaedje d' ene sipotchåve voyale padvant:

Li âye n' a nin stî r'côpéye (li håye n' a nén stî rcôpêye)

A Tchålerwè, cist ådjeu la n' egzistêye nén

L'âye n' a né stî 'rcôpéye (li håye n' a nén stî rcôpêye)

etimolodjeye do H prumrece[candjî | candjî l' côde wiki]

Li contrumasse des H prumeces vinèt d' on tayon-bodje, tîxhon, foiravant francike.

diyalectolodjeye do H prumrece[candjî | candjî l' côde wiki]

Li H prumrece ni s' ôt pus après Nameur et a nonne di l' Årdene. Po çoula, il a stî lomêye fondante H.

Les motlîs do walon do Mitan (C1, C9, C99, C100, C106) nel sicreynut måy. Dins l' Basse Årdene, la k' il est a schipe oyåve, on a ptchî del sicrire (S0, S109, S117).

Dins sacwants cas, li H prumrece a stî metou po ristoper on ahiket.

ahessî vént di a- + francès «aise».

Adon, li H si candje e dimeye cossoune Y e walon do Mitan et do Coûtchant. ahessî => ayessî

Ci H la a stî lomêye amoyante H

Cist oyon la pout divni li dimeye cossoune w w so Tchålerwè:

hôt => yôt (Payis d' Basse Simwès) = wôt (Tchålerwè)

Årvierdimint, on a pacô on scrijha H po responde a on Y ritrové après Nameur, a môde di forcoridjaedje.

  • Dins «houte|» (adviebe) li H respont å Y do walon do Mitan (yute).

Ces H la sont trepådjnés sol Wiccionaire walon come fås H prumreces.

Dins les ôtes lingaedjes[candjî | candjî l' côde wiki]

Li H prumrece do rfondou walon, c' est l' minme son ki l' ci rindou pol minme lete H e neyerlandès, e l' inglès ey e l' almand.

E walon do Mitan ey e l' Årdene nonnrece, les disfondowes des mots avou on H prumrece si cdujhnut ene miete come li H shoflé francès (H aspirée).

  • fr: la haie (nén *l'haie, come l'hiver)
  • Årdene nonnrece: la âye; Nameur: li âye.

Après Tchålerwè, les mots avou l' H prumrece si moennnut come les cis do H mouwea francès.

  • fr. l'hiver
  • Tchålerwè: l'âye

Hårdêyes difoûtrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]