Meu

Meu (fr: Meux), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rebané avou des ôtes viyaedjes do cotoû po-z askepyî li novele comene des Brouwires.

L' eglijhe di Meu

Mwaissès dnêyes

• Limeros del posse:
  • asteure: 5081
  • Di 1969 a 1977: 5854
• Limero diyalectolodjike: Na 24
• Lomaedje et spotaedje des djins did la:
  • Lomaedje: les Meutîs
• Sipotaedje des djins: les Godomes

Djeyografeye

Meu a ene sitindowe di 12,18 km². Si hôteur, å soû di l' eglijhe, est di 173 m. Li viyaedje est triviersé pal Mouhagne, et pal Waerixhet.

D' èn ôte des costés, gn l' Ôrnô ki prind s' sourdant a 800 m å nôr des Shijh-Voyes a Meu et a Grand-Lé.

Etimolodjeye

Li no di Meu vénreut di: Meulis (1241), ki vôreut dire molén e 1241; Moul (1145-1259); Meux (1207). Marsilis di Meux est cité e 1287; Meur e 1372. Ci mot pout fé sondjî å mot djermanike Moer (frexhåd); Moeux, dins les mapes do Conte di Ferraris (Bas Payis Otrichyins, 1771-1778)

Istwere

Gn ava des djins d' Meu po-z ebaguer eviè l' Wisconsene sol difén do 19inme sieke (ôtes viyaedjes k' ont evoyî leus djins).

Nos des plaeces di Meu

Voci kékes toponimes di Meu

Hamteas

• Bahotea (la-minme Bawtia, e F. Barotia);
• Sol Tidje (e F. Haut-Tige);
• Mouhagnoûle (la-minme Magnoûle, e F. Mehaignoul);
• Li Råcoû (la-minme au Rôcoû);
• Scléhåye (la-minme Sclé.âye, e F. Sclefhaie);
• Tripsêye (la-minme Trëpséye, e F. Tripsée);
• Li Waerixhet (la-minme a l' Ourchet).

Ôtès plaeces

• Låstaye (la-minme Laustaye);
• A l' åbe des Bayis.
• Les Batis;
• Les Beguenes;
• Les Shijh Voyes;
• Li Laid Paxhi (la-minme au Lêd Pachë);
• Dins les pårts.

Cinses

• E 1895, i gn aveut 297 cinses; on n' è contéve pus k' 27 e 1977 ås rebanaedjes. Beacôp di cinses fijhèt todi pårteye del payizaedje des campagnes.
• Mouhagnoûle: cinse et tchestea, ki s' trovèt dins li lådje et påjhire valêye del Mouhagne. Ancyinne plaece d' ene signeurreye hôtinne avou Tripsêye et Matignêye, leyeye e 1753 a Herman di Djamblinne, signeur di Meu et d' Noveye. Cisse cinse est todi en alaedje.
• Tripseye : a pårt dins ses tchamps ; gregne e long so basse castinne ki si poirtå sobaxhî a môde di harpe est daté al clé "B/ANNO 1830". Cisse cinse la est todi e-n alaedje.
• Scléhåye : dins l' rowe ki poite si no, li gregne est datêye sol pire å dzeu do poirtå nôr "Gerome de Jamblinne ma posé l'an 1775". Å dzeu del poirtå sud "Antoine de Jamblinne de Noville ma pose l'an 1775". Cisse cinse la est todi e-n alaedje.
• Li Motte : dins l' viyaedje, ancyin fî d' ene cinse avou paxhis, cortis et clôzreyes, k' esta adjudjeye a Djan Honoré (relief di 1462). Nén lon, å pegnon di l' ancyinne cinse d'Al Sicaye, les årmureyes di Djan Honoré si trovèt so on lintå dimey-circulaire e castinne, daté di 1464.
• Li Vi Råcoû : Apartineut e 1411 a Francårt d'Arracourt. Sol trevén des curés djureus, l' abé Labar i vneut dire messe a catchete.
• Li cinse del Novea Råcoû, ki si trouve li lon del nåcionåle 912, est todi èn alaedje.
• Li cinse d'Å Baye, rowe Radelet, est todi tnowe ådjourdu.

Moléns

I gn aveut ossu a Meu 3 moléns å vint : å Shijh-Voyes, a Meu-Molin et astok del tchåsseye d' Inguezêye.

Tuzance walone

pårler walon

Accint do pårler walon d' Meu: li betchfessî én est prononcî bén naziålijhî (et nén "in" come a Nameur, portant tot astok).

Sicrijheus eyet rcwereus

Sicrijheu eyet rcwereu sol walon: Paul Gilles.

Eredjistrumints

• Ciddé, vos ploz schoûter èn eredjistrumint del fåve do vî vî tins «Li bijhe et l' solea» ratournêye pa Paul Gilles pol Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la.