Djedene

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Djedene (F. Gedinne), c' est ene rebanêye comene del province di Nameur, k' a dné s' no å canton li pus a nonne del province.

eplaeçmint del comene el province
  • Dimorants: 4.398 (2005)
  • Sitindêye: 151,56 km²
  • Dinsité: 29,02 djins/km²
  • Limero del posse: 5575 (po tote li comene)
  • Arondixhmint: Dinant
  • Eplaeçmint sol Daegn: 49°59N—4°56'E

Djedene pôreut vni di Gel, on radicå celtike u djermanike. On-z a rtrové å lieu-dit “Gwodo”, des tombes belgo-djerminnes. Li no del plaece freut co bén sondjî a Wotan u Gwodan, diu djermanike.

Djeyografeye[candjî]

Djedene est dins l' bassin del Houye, pitite rivire ki rdjond Mouze dilé Djivet (so France) et k' est colnijheye a plaeces pås castors.

Djedene vijhene avou l' massif li pus hôt del province di Nameur, li Croes-Schaye (503 m); payis di fagnes et d' brouhires.

Istwere[candjî]

On a cåzé l' prumî côp d' Djedene e 1017 u 1028 dins “Miracula S. Gengulfi”, sicrît pa Gozon, moenne et abé di Florene, ki raconte les margayes a propos des rlikes di Sint Djingou k' ont stî hapêyes a Djedene et moennêyes a Florene, al dimande do signeur Arnoul di Rumigny.

Jacques d' Orchymont esteut signeur hôtin di Djedene, k' il a, diviè 1200, afranki al coutume di Ranwez. E 1236, Baudouin d' Orchymont confirmêye li coutume di Renwez, mins avou des amenadjmints po les djins d' Djedene. Ci coutume la a fwait plaece pus tård al coutume di Bouyon.

L' istwere di Djedene a stî assez ctapêye. Gn a k' a vey les eclaves ki les ptits viyaedjes avént dins les bwès d' Djedene.

Li 23 d' awousse 1914 i gn a yeu on combat eter Almands et Francès, k' a cmincî so Patiniye pou s' achever al nute al Pitite Louwate et a Hodrémont d' on coté, a Vierzeye di l' ôte.

A vey[candjî]

  • Li Fagne di l' Abîme (unicmint so caybotis) avou les osmondes
  • L' arboretom (al gåre di Djedene)
  • Al Cinse Djacot (Croes-Schaye), li “tour do meynaire”

Li tour do meynaire[candjî]

Tour do Meynaire

A vey sol site del Croes-Schaye; c' est èn assimblaedje di 6 gros sapéns (des douglas di 80 ans), 3 pa 3 po fé 2 trepîs. Li prumî trepî est pôzé al tere et l' deujhinme est emantchî sol prumî, mins les pates al copete. I sont insi betchfessîs onk dins l' ôte. Djondant l' assimblaedje, gn a des dobès montêyes ki vont djusk' al copete, raclôses dins on tube di foitès tôles perforêyes po-z î vey clair.

Les sapéns fijhèt 35 metes di hôt et l' tour fwait 50 metes. Sol hôteur, gn a troes platfômes, a 17, 34 et 50 metes. Pa bea timp, on voet a 50 km lon et les panatches di wapeur del cintråle di Tchô, dlé Djivet, come si on sereut adlé.

Djedene (canton)[candjî]

Li canton d' Djedene si compôze di 3 comenes :


Essegne del province
 
Province di Nameur
Drapea del province

Dinant: | Anhêye | Astire | Biarin | Bive | Cînè | Djedene | Hamwè | Havlondje | Houyet | Onhaye | Rotchfoirt | Some-Leuze | Uwar | Vresse

Nameur: | Andene | Assesse | Les Brouhires | Djeve | Djiblou | Djimepe-so-Sambe | Ferneamont | Florefe | Fosse-li-Veye | Inguezêye | Metet | Ohè | Parfondveye | Sambveye | Sombrefe

Flipveye: | Cerfontinne | Couvén | Dweche | Florene | Virwinvå | Walcoû

Beldjike | Walonreye | Provinces