Transene
Transene (la-minme : Transine; ni prononcîz nén Tranzine; fr: Transinne), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, rebané avou Libin.
- Dimorants: 375 (1965); 423 (2004).
- Limeros del posse :
- asteure : 6890
- davance : 6915
- Limero diyalectolodjike : Ne 12 (pont dilérin d' l' A.L.W.)
- Arondixhmint: Li Tchestea
- Lomaedje et spotaedje des djins did la :
- Lomaedje : Transinî, Transinresse; [1] (F. Transinnois, oise) [2]
- Sipotaedje: Oulines (halenes)
- Rime-rame: A Our, li diale î court; a Maissin, on l' ratind; a Anloe, on l' fote sol toet; a Viyance, on lyi fote so s' panse; a Transene, on lyi fote so s' schene (la-minme a Transine, on lî fout s' sa chine); a Smu, on lyi fote so s' cou et ås Libins, on l' pind.
Ådvins |
Nos di des plaeces di Transene[candjî]
I sont studyîs spepieuzmint so ene pådje tote seule.
Istwere[candjî]
Li ban d' Transene a todi stî raloyî å ban d' Viyance.
E 1944, Transene n' a nén stî acsût pa l' Ofinsive da Von Rounchtete (les Almands n' ont nén passé l' pont di Rcogne).
Transene a stî rebané e 1971 avou Anloe, Viyance (et l' hamtea d' Glaireuse), Ridû, (et les hamteas di Lesse, Hamwaide, et Setchri), Les Libins, Ôtchamp et Smu, po fé l' grand Libin.
Djeyografeye[candjî]
Transene est metou al croejhlåde inte les voyes di Brussele-Nameur-Lussimbork, et Lidje-Bouyon-Rinse. Did la, li Bårire (passaedje del Dutcheye di Bouyon ås Bas-Payis).
Transene est raiwî pa l' Aiwe di Lesse, ki fwait limite avou l' ancyin ptit ban d' Maissin.
Li viyaedje est metou so l' otostråde E411 (rexhowe 34b).
Industreyes[candjî]
- cawolin: dispu 1860, gn a co do saetchaedje disk' å djoû d' ouy.
- ostelreye: otel del Bårire (1902-2011).
- Amuzmints: Spice-came (Euro-Space-Center).
Tuzance walone[candjî]
- Teyåte e walon: Gn a yeu do teyåte e walon (pol fotbal) e 1946-1948. On louwéve les lives. Les wangnes alént po on camp d' prijhnîs politikes.
- Sicrijheu e walon: Lucyin Mahin.
- Diyalectolodjeye: Sacwants rcweraedjes di l' A.L.W. ont stî fwait po Transene. C' est Ernest Delaite di Rdû k' a-st amoenné Jean Haust lu-minme amon Djôzef Djilet, k' esteut secretaire. Sacwants diferinces rissintowes avou les viyaedjes vijhéns :
- Po les crompires, on dit des canadas a Transene, des trukes a Viyance et Libin.
- A Rdû, on-z a ddja des mots del Fåmene : rexhe, fé prandjire (a Transene, fé mîdi, sortu).
- A Maissin, codjowaedje des rwaitants di l' indicatif prezintrece avou l' cawete -at; Transene est l' dierin viyaedje sol voye di Lidje a Sdan avou l' codjowaedje lidjwès:
- A Transene cwand il l' dijhèt, i l' fijhèt; a Maissin, cwand i l' dijhat, i l' fijhat.
Hårdêyes difoûtrinnes[candjî]
- Videyos di temonaedjes di djins d' Transene sol guere di 40 (sol Tévé walon-cåzante)
- Tecses e walon so Transene (so l' Aberteke)
- (fr) Pådje do Spice-came
Sourdants[candjî]
- ↑ viye cawete -î.
- ↑ Jean Germain Avis de recherche : Wallons, comment vous appelez-vous, Vers l'Avenir, 24 d' octôbe 2007.
