Disfaflotaedje

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Li disfaflotaedje, c' est li rsaetchaedje des faflotes foû des letes. C' est ene des mwaissès atuzes diswalpêyes e rfondou walon.

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "disfaflotaedje", alez s' vey sol Wiccionaire

Såme do disfaflotaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Li disfaflotaedje respond a ene volté d' aveur ene ortografeye pus addé l' cene des lingaedjes vijhéns, francès, l' espagnol u l' catalan, metans, la k' gn a ki 10 a 15 åcint des mots k' ont-st ene faflote so ene des letes.

On n' a nén l' epinse d' avni å faflotaedje cåzu a zero des lingaedjes come l' inglès u l' neyerlandès. Mins on n' vôreut nén ariver come li trouk sicrît en alfabet latén, avou 60 åcint d' faflotés mots.

E walon, avou l' sistinme Feller, gn a disk' a 40 åcint des mots k' ont-st ene faflote[1].

Gn a, come di djusse, ene såme economike å disfaflotaedje. Les faflotêyès letes sont pus målåjheyes (et londjinnes) a taper. Gn a dipus d' flotches divins les tecses. Les letes avou des diyacritikes èn pasnut nén todi bén åd triviè di sistinmes informatikes diferins, come les emilreyes u les waibe-pådjes.

Cisse lodjike la kiboute afeye li mwaisse atuze idintitaire, la k' on saye di rprodure dins l' ortografeye l' accint tipike do lingaedje walon.

Les deus atuzes (economike et idintitaire) sont ene disconte di l' ôte, aprume dins li rfondaedje di sacwants calcaedjes do francès :

C' est la k' les rfondeus sayèt wårder l' moustî å mitan do viyaedje. Loukîz cial.

Sacwants disfaflotaedjes bén erîlés[candjî | candjî l' côde wiki]

Disfaflotaedje des longuès voyales û, î et oû divant ene vuzlêye cossoune[candjî | candjî l' côde wiki]

Miniauge.gifLoukîz a : Rîle Mahin do disfaflotaedje des longuès voyales û, î et oû divant ene vuzlêye cossoune

Disfaflotaedje des dvintrins è[candjî | candjî l' côde wiki]

E rfondou walon, tos les dvintrins "e" si lijhnut "è" (/ɛ/).

re­man­tchî = /ʀɛmãʧiː/
retchessî = /ʀɛʧɛsiː/

Disfaflotaedjes des é calkés do francès[candjî | candjî l' côde wiki]

Erfondou walon, li lete é ni si scrît ki s' ele riprezinte on foninme du wal­on :

ceréjhe (cåzu betchfessî é),
tuzé (cawete é di pårticipe et d' addjectif)
singlé (cawete -é valant -î)

Les calcaedjes do francès sont tipicmint prononcîs /ɛ/

prezinter /pʀɛzẽte/
republikeɛpyblik/

Disfaflotaedje des corons -êre et -êve[candjî | candjî l' côde wiki]

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. Lucyin Mahin, Nos fåt-i disfafloter ? Rîlêye "Waldim" (po-z aidî li walon did dimwin disclôre) l° 14 & 15)