Lete A

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri
Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot "A", loukîz cial
Latin A.svg

Li lete A, c' est l' prumire lete eyet l' prumire voyale di l’ alfabet latén.

Prononçaedje e rfondou walon[candjî | candjî l' côde wiki]

E rfondou walon (prononçaedje zero-cnoxheu), li lete A sins accint riprezinte todi li son a court (/a/).

Prononçaedjes coinreces[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins sacwants mots, li lete A est prononceye come long A (/aː/) coinreçmint; adon, ele si scrît â e sistinme Feller:

  • mots tipicmint walons:
rade (râde)
diale (diâle, djâle, diâbe, djâbe)
  • mots calkés do francès:
laver, casser (lâver, câsser).

Dins des ôtes lingaedjes[candjî | candjî l' côde wiki]

francès[candjî | candjî l' côde wiki]

E francès, li lete a riprezinte sovint li court son a (arbitre, salle, sage = /saʒ/). Mins, e francès d' Beldjike, li prononçaedje est voltî ralongui cwand c' est dins l' dierin pî (salle = /saːl/, prononçaedje foirt critiqué; sage = /saːʒ/, prononçaedje djenerå).

Pol prononçaedje del lete â, loukîz a lete Â

neyerlandès[candjî | candjî l' côde wiki]

E neyerlandès, li lete a riprezinte li court son a dins les cloyowès sillabes (dierenarts), ey l' son a long dins les drovowès sillabes (januari). Gn a èn ôte sicrijha, li dobe lete aa po rind li long a dins les cloyowès sillabes (aap).

inglès[candjî | candjî l' côde wiki]

E l' inglès, li lete A rind puzieurs sons diferins:

  • april: /.pɹəl/
  • about: /əbaʊt/
  • sad: /sæd/

Hårdêye difoûtrinne[candjî | candjî l' côde wiki]

Sacwants mots walons ki cmincèt pal lete A (sol Wiccionaire)