Ramessaedje

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "ramessaedje", alez s' vey sol Wiccionaire

Li ramessaedje[1] u el ralaedje a messe[2] u les rlevaedjes[3], c' est ene ceremoneye crustinne la ki l' payelinne (l' acoûtcheye), loukeye come impeure, si rapeure po poleur raler a messe avou les ôtès djins.

Istwere[candjî | candjî l' côde wiki]

Åreut moussî e crustinnisse al fén do 5inme sieke, sol modele do rapuraedje di l' Aviedje, ki tome al Tchandleuse.[4]

El Moyinådje, c' esteut ene ceremoneye oblidjeye.

Li rlevaedje esteut co pratiké el Walonreye diski dins les anêyes 1950, e l' Årdene, todi.[5] Li temoen da Jean-Jacques Gaziaux, leye, e Roman Payis, si rapele di çoula dins l' prumî cwårt do 20inme sieke.

Plaeçmint eneviè l' payelé[candjî | candjî l' côde wiki]

Après l' payelé, gn aveut po cmincî, li bateme (lu, todi å 3inme djoû, témint on aveu sogne ki l' efant moraxhe sins bateme, et aler dins les limbes po l' eternité). Li mame n' î aléve nén.

Li ramessaedje si fjheut après. Faleut todi bén cwénze djoûs.[6] Les cmeres k' avént on foirt acoûtchmint, ele ndisca 30 djoûs après l' payelé. Divant çoula, li paylinne n' åreut oizou sôrti di s' måjhon po bén gros.[7] Ele diveut dmorer bén trankile å tchôd, nén aler dins les corans d' air. On lyi dmandéve d' aler piane-piane, et di n' nén trop ovrer.[8]

Disrôlmint del ceremonene[candjî | candjî l' côde wiki]

Li curé riçût l' payelinne so l' tchapistrê. I lyi dene ene beneye tchandeye</ref>O98 p. 10</ref>, et va dire des priyires. Sovint on boket di l' Evandjîle di sint Djhan.[9]

Pacô, li feme î aléve avou l' saedje-dame; padecô, avou ses ôtes efants.

On boutéve å ptit efant des blankès lokes et on vwele come s' il åreut stî a bateme L' acoûtcheuse poirtéve l' efant po moenner l' feme a messe. Li curé les vneut rescontrer a l' intrêye di l' eglijhe, et beni l' efant. Li payelinne rintréve dins l' eglijhe e tnant d' on costé l' etole ey elle aléve avou disca l' åté del Sinte Viedje. Li feme tineut ene tchandele et l' curé dijheut ses påters. Adon, on meteut l' tchandele broûler a l' Aviedje.[10]

Temonaedje odio[candjî | candjî l' côde wiki]

Responda di deus cmeres di Viyance, li prumire a skepyî e 1910, li deujhinme e 1921. Li dmandeu ni cnoxhe rén do ralaedje a messe, et les femes ni s' è rsovegnnut ki pitchote a midjote.

Shuvance do ramessaedje[candjî | candjî l' côde wiki]

Après l' ramessaedje, li feme ripleut circuler avå les voyes.

Et foiravant, ele poleut rcoûtchî avou si ome. Çoula est dit foirt crowdimint pa Hinri Forir dins s' motî:

Ouy, ele si fwait ramessî, et dmwin ele si rmete a måye.[11]

Dins les ôtes rilidjons abramikes[candjî | candjî l' côde wiki]

Come dit, li ramessaedje vént del rilidjon, la k' i s' fwait 40 djoûs après l' payilé. C' est l' termene inte li Noyé eyet l' Tchandleuse. C' est l' moumint ki l' payelinne n' a pupont d' pietes. Rimimbrans nos ki l' sonk est foirt impeur dé les djwifs (i ' polèt magnî nole nouriteure avou do sonk).

Li minme termene di 40 djoûs est respectêye pal payelinne muzulmande divant di rfé ses priyires. Ci n' est ossu k' adon k' ele ricoûtche avou si ome.

Sourdants[candjî | candjî l' côde wiki]

  1. ramèssèdje E1, ramessihèdje E21.
  2. ralâtche a mèsse, dins O98 p. 10.
  3. r'luvadjes, Cassetes Lucyin Mahin, l° 5b, 1994; r'le̊vayes, C61 p. 778.
  4. O98 p. 10
  5. Temonaedje da Fraziye Defossé, skepieye diviè 1908, po Viyance, divins les Cassetes Lucyin Mahin, l° 5b, 1994.
  6. C61, come cial ådzeu.
  7. Cassetes Lucyin Mahin, comme cial ådzeu.
  8. C61, come cial ådzeu.
  9. Cassetes Lucyin Mahin, comme cial ådzeu.
  10. C61, come cial ådzeu.
  11. E203 a "ramècî".