Émile Gilliard

Èn årtike di Wikipedia.
(Redjiblé di Emile Gilliard)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Wiktionary-logo.svg

Li Wiccionaire si rsieve di sacwants fråzes da "Émile Gilliard" po-z enimådjî des mots k' i gn a.

diviè 1970

Émile Gilliard (e walon, on prononçreut purade Mile Jiyârd u Mimile Djiyåd), c' est on scrijheu et on rcwereu sol walon k' a skepyî a Malonne li 12 d' avri 1928.

Il est rprins dins l' grosse antolodjeye da Piron, antolodjeye Fleurs diyalectåles et dins l' Antolodjeye Scrire.

Di s' mestî, il a stî mwintès anêyes bibiotekî a Mont. Asteure, i s' a rtiré a Lidje.

Ouve e walon[candjî | candjî l' côde wiki]

Come sicrijheu[candjî | candjî l' côde wiki]

I cmince foirt matén a-z eplaidî des ramexhnêyes di powinmes, inte di zeles: "Chimagrawes" (1955), «Påters po tote ene sôre di djins» (1959), «Veas d' måss» (1961), «Roukes di tere» (1966), «Li dierinne såjhon» (1976); «Silicose valley» (1989) «Vicaedje» (1992).

Ci n' est k' so l' tård k' i s' asprouve al prôze, dins ene airance classike so l' vicaedje dins les ptits viyaedjes walons «Rodjimont, paskeyes di todi» (1992).

e 2002

Todi avou des ptits romans, dins «On vî fizik eruni» (1997), i passe foû payis (e Tchekeye) u dins on monde des grandès veyes sins no. Po dire li veur, Mile Gilliard aveut ddja fwait ene saye di rmete e walon ene sipoûle ki s' passe foû d' Walonreye (dins l' Nonne di France), cwand i scrijha «So les tienes», on ratournaedje di «Collines» da Jean Gionno.

A ene shijhe do Coirneu, a Hu, e 2002
A on raploû do CLRE al fôre ås lives di Brussele e 2008

Sifwaitmint dins «Del Ruwane å Bwès Djilet» (2000), «Des djins a pårt» (2001) eyet «Les djoûs racourtixhnut» (2002).

E 2013, il eplaide on long arimé so l' aviyixhmint dins l' pitite coleccion del SLLW, «Wayimaedje».

E 2017, i rvént al prôze avou ene novele istorike, «Diviè l' an cwarante».

Come ricwereu et diccionairî[candjî | candjî l' côde wiki]

Come ricwereu, Emile Gilliard a vudî, en on live sol codjowaedje di 5000 viebes e walon do Mitan: «Conjugaison et lexique de 5000 verbes wallons» (2000).

Mins li tchîf d' ouve di ses rcwerances, ci fourit li gros spès motî walon-francès ki vuda e 2008 (rahouca dins l' djivêye des motîs do walon: C106).

I serè shuvou pa ene rawete e 2012 (rahouca C107).

Riscompinses[candjî | candjî l' côde wiki]

A rascodou deus côps li Pris del Cominålté Walonreye-Brussele : e 1995 po si ramexhnêye di noveles "On vî fizik eruni" ey e 2007 po s' motî walon-francès.

Corwaitaedje des scrîts da Emile Gilliard[candjî | candjî l' côde wiki]

Li lingaedje da Émile Gilliard est foirt ritche et, sapinse Tiri Dumont, i screye e lidjwès avou l' accint d' Moustî, inte Nameur e Tchålerwè.

Émile Gilliard est on scrijheu ttossu bén di proze ki di powezeye, k' a stî primé sacwants côps. Dispu lontins Relî Namurwès eyet mimbe del Societé d' Lidje (S.L.L.W.), k' il î a stî prezidint eviè 1996.

Li ratournaedje di Collines da Giono replaideye ricoridjeye e 2004, fourit ene di ses prumirès mwaissès ouves. C' esteut l' prumî côp k' on veyeut on tchîf-d'-ouve des belès letes eternåcionåles rimetou e walon. Copurade rilevåve, dabôrd ki li sinne si passe dins ene airance ki n' est nén li cene d' on ptit viyaedje del Walonreye (c' est l' campagne do Nonne del France).

Mins, après çoula, i n' a pus waire cwité les boirds del Basse Sambe, ey edvinté li forveyou viyaedje di Rodjimont po-z î plaecî toplin di ses romans et noveles (Les djoûs racourtixhnut, On vî fizik eruni, Ene schandeye po les cis do Rabot (novele), li Trô Fô Djåke, Noste Arcadeye da nozôtes (prôze-powezeye), So les trîs des Goletes, Diviè l' an cwarante.

Pôzucion tant k' å rfondaedje do walon[candjî | candjî l' côde wiki]

Dins l' fime di racsegnes da Zavî Istasse «Li langue åd dibout del linwe (fime)», c' est lu ki s' fwait poite-parole del SLLW po-z ataker (sins nol astoca) l' ovraedje des rfondeus.

Hårdêyes difoûtrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]