Evandjîle

Èn årtike di Wikipedia.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Ene Evandjîle (purade femrin e walon), po les Crustins, c' est:

  • li boune novele ki l' Djezus-Cri a vnou å monde po schaper les djins;
  • l' anonçaedje del moirt et do ravicaedje da Djezus-Cri pås crustins;
  • 4 sints lives des Crustins, ki racontnut li vicåreye, les pretchaedjes eyet l' moirt da Djezus-Cri;
  • on live ki comprind les 4 evandjîles.

Les cis k' ont scrît ene Evandjîle sont lomés Evandjilîs. Les cwate Evandjilîs ricnoxhous pa l' Eglijhe sont sint Matî, k' on dit l' prumî, sint Mår (li deujhinme), sint Luk (li troejhinme), sint Djhan l' Evandjilî (li cwatrinme).

Wiktionary-logo.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "evandjîle", alez s' vey sol Wiccionaire

Istwere des cwate evandjîles oficires[candjî]

I paret ki l' prumire evandjîle, li cene d' après Matî, a stî scrîte en arameyin, li lingaedje ki Djezus-Cri åreut djåzé. Adon-pwis, ele a stî ratournêye e grek. Matî scrijheut po des Djwifs.

Li deujhinme evandjîle a stî scrîte pa Mår po les Romins et les Greks.

Li troejhinme, li cene da Luk, est pus "sincieuse" et c' est l' racourti des pretchmints da sint Pire, ki Luk aléve avou.

Li cwatrinme, li cene da Djhan, a stî scrîte tård, viè l' an 100, purade po les apurdisses ki dalént å catruceme divant di s' fé batijhî.

Gn a eto des Evandjîles ki n' ont nén stî ricnoxhous di l' Eglijhe, k' on lome apocrifes.

Ratournaedjes des Evandjîles e walon.[candjî]

Li prumî ratournaedje di l' Evandjîle sint Mår a stî fwait pa Joseph Mignolet, ki note l' accint d' Lidje. Il a rçû l' imprimateure di l' eveke di Lidje li 10 d' octôbe 1934. L' Evandjîle sint Luk a shuvou troes ans pus tård (imprimateure di l' eveke di Lidje do 20 di djanvî 1937).

Les cwate Evandjîles on stî translatés eto pa Jean-Marie Lecomte, ki note l' accint di Lierneu. L' Evandjîle sint Luk a rascodou l' imprimateure eveke di Lidje li 2 d' octôbe 1999, li cene sint Matî, li 4 d' awousse 2000, li cene sint Mår, li 6 di decimbe 2001 eyet l' cene sint Djhan, li 19 di djulete 2002. Li ratournaedje da Lecomte est pus erî do tecse francès kel ci da Mignolet. Li pere Lecomte aveut ddja l' apriyesse di redjårber les tecses crustins dins les lingadjes bantous, la k' il aveut stî tot on tins missionaire å Congo.

Gn a yeu eto des rmetaedjes e walon fwaits eshonne pal tåvlotêye rilidjeuse di l' UCW, avou des rprezintants des cwate coines do payis, mins i n' ont måy sitî eplaidîs.

= Hårdêyes difoûtrinnes[candjî]