Rifondou walon

Èn årtike di Wikipedia.

Cisse pådje ci n' est co k' on djermon, dj' ô bén k' el pådje est co trop tene et s' divreut ele ecråxhî ene miete. Si vos avoz des cnoxhances so ç' sudjet ci, vos nos ploz aidî, clitchîz sol loyén «candjî l' pådje» po radjouter des informåcions).

Li mot "raxhevea", sicrit e l' motî da Haust del minme manire k' e rfondou.

Li rfondou walon, c' est on sistinme di scrijhaedje unifyî do walon, enondé pa l' UCW eyet pa l' SNR Li Rantoele dins les anêyes 1990.

Les djins k' î ont bråmint bouté sont lomés les "rfondeus".

C' est l' prumî sistinme unifyî k' a stî vormint eployî pa sacwantès djins, et ki s' diswalpêye todi dpus.

Li rfondou walon n' ehåye nén li prononçaedje do walon. Portant, a dater di 2009, on-z a eto atåvlé on "prononçaedje zero-cnoxheu.

[candjî] Istwere do rfondou walon

Li rfondou walon a stî enondé pa on papî da Jean Germain dins l' rvowe "Toudi" ki date di 1989. I mostere kimint k' on pôreut prinde åjheymint ene pus lådje oyowe po ene cwénzinne di mot (loukîz : Mapes ALW et rfondaedje). Il propôze eto, al rissaetchete, li betchfessî ea.

L' idêye di rmete eshonne les mots des diferins accints do walon a tcheryî avou l' adjinçnaedje do motî franwal "Walo +" (adjinçné pa Lorint Hendschel po l' UCW, avou toplin des aidances). Li live rexhe e 1992 et pout esse riwaitî come li mwaisse astoca des betchfessîs scrijhas "å" et "ô".

E 1993, li minme Lorint Hendschel eplaide on sillabusse : "Quelques propositions sur l'établissement d'une langue wallonne écrite commune" ). I diswalpêye pår li sistinme da Djan Djermwin avou les pus lådjes oyowes, mins boute des ôtès atuzes come li cene des rîlêyes et des sorwalondes. I rfond eto les codjowaedjes, e-n on sistinme ki poite co s' no ("Trokes da Hendschel").

[candjî] Ricnoxhance do rfondou walon

E 2007, on nd a djåzé ene picêye di côps.

• e moes d' setimbe, djusse divant les fiesses del Walonreye, avou l' vudaedje do Gaston e rfondou.

• e moes d' nôvimbe, avou l' atake, sins nou astoca, da På Hinri Thomsin, e francès dins l' Bultin walon.

E 2008, dins l' Libe Beldjike do 16 di djanvî, èn etnolodjisse, Francis Martens, rimete cråndimint li rfondou a l' ABN. Mins dire k' i stofe dins ses bråyes.^[1]

[candjî] Hårdêyes divintrinnes

• Pordjet "Rifondou walon"
• Esplikêyes da Pablo Sarachaga après ene emission "Wallons-nous" so li rfondou

[candjî] Hårdêyes difoûtrinnes

• Waibe do rfondou walon
• ABC do rfondou walon (e francès)
• Pådje so l' istwere do rfondaedje (e francès, so l' Aberteke)

[candjî] Sourdants

1. ↑ J. Cayron, emilaedje a Lucyin Mahin, li 20 di djanvî 2008.