Fiesse ås lingaedjes walons

Èn årtike di Wikipedia.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Assimblêye tchantant li Tchant des Walons (2015)
disployant pol riclame e 2015

Li fiesse ås lingaedjes walons, ki s' no e francès, c' est Fête aux langues de Wallonie, c' est ene fiesse ki s' tént dispu 2015, metowe e-n alaedje pa troke di djins ki rotît, po cmincî, a môde di soce sins papîs. Mins après, dizo l' tchaptaedje del SNR «èl Méso dès Walons».

Elle a stî mådjinêye et metowe so pås so fotches pa Michel Francard.

Li grand raploû, a môde di fiesse, si passe a Nameur.

Pougneyes di djins ovrant ladvins[candjî | candjî l' côde wiki]

Gn a ladvins toplin des waloneus di sacwants coines do payis, ossu bén des soces oficires (CLRE, province di Nameur, Muzé do Vicaedje des Walons) ki des SNR (Li Rantoele, ALWAC, Muzé do Pårlaedje e l' Årdene, Club walon d' Måmdey, SLLW, Relîs namurwès, scole di walon d' Nameur).

Onk des doetoes del soce, c' est Christine Decock, ene foncionaire del veye di Nameur.

Houte des bouteus pol walon, n a-st eto des ovreus pol picård (Roulotte théâtrale d' Elouje, måjhon del tuzance di Tournai), eyet l' gåmès.

Li fiesse a eto l' aspoya di sacwants soce foclorikes, come les 40 Molons (2015-2016). Et del gazete «Vers l' Avenir».

Såme[candjî | candjî l' côde wiki]

Rinde li walon veyåve pa totès sôres di djins.

Gn a des bates ki cminçnut shijh moes dvant. Inte di zeles, on concours di trovaedje di noûmots. Cisse voye la mostere ki l' walon doet dmorer on vicant lingaedje (ci n' est nén l' såme di totes les soces pol walon, sovint dinltinyiveuses).

E 2015 et 2017, gn a yeu totès sôres d' ocupaedjes ezès viyaedjes et veyes di Walonreye, totåtoû del date del grande fiesse.

Avou l' programe «Nosse comene dit OYI» (enondé e 2017, prumîs sinaedjes e 2018), on saye di fé moussî l' walon emey les decideus politikes des rebanêyès comenes. Al fiesse di Nameur, a ddja des rprezintants del veye et del province di Nameur, et do govienmint walon.

Sacwants edicions[candjî | candjî l' côde wiki]

2015[candjî | candjî l' côde wiki]

E moes d' octôbe, avou des ocupaedjes coinreces.

Bate di noûmots, bate "lére sins rlåtche" et djeu do walnissîme.

Riwaitaedje do fime di racsegne da Zavî Istasse «Le bout de la langue»

Concert des Composs Binde.

2016[candjî | candjî l' côde wiki]

E moes d' octôbe, sins ocupaedje coinrece.

Houte di çoula, gn ava 3 bates (sicrijhaedje d' ene pîce di teyåte, noûmots, creyåcion d' ene mascote).

L' après-nonne finixha avou ene pîce da Roland Thibeau, on redjårbaedje do Ptit Prince, li pîce ki wangna l' bate di teyåte.

2017[candjî | candjî l' côde wiki]

E moes d' may, avou des ocupaedjes coinreces. Sacwants d' ces-ci avént stî relîs come meyeus, et subzidyîs. I s' adjixheut di:

Li grand raploû-fiesse a stî tnou a Nameur li 27 di may.

Po l' adrovi, on ava l' oneur di rçure come priyeyes d' oneur des politicresses do govienmint walon (li minisse Éliane Tillieux), del province di Nameur (Geneviève Lazaron) eyet li scabene del tuzance, Cécile Crevecoeur.

Adon-pwis, gn ava ene ronde tåve avou des scrijheus e walon (Dominique Heymans, Jean-Luc Fauconnier, Joseph Dewez, Jacques Warnier, Joël Thiry eyet Lucien Mahin ey e picård (Rose-Marie François eyet Roland Thibaud.

Li cåzaedje esteut moenné pa Michel Francård. Gn av troes kesses: «pocwè scrire e walon?», «po kî scrire e walon?» eyet «kimint scrire e walon?»

Li djournêye finixha avou on concert des Crapådes.

2018[candjî | candjî l' côde wiki]

Li tinme del fiesse, c' esteut l' aprindaedje do walon ås efants.

Dins les ocupaedjes coinreces, a Rotchfoirt, divant 250 djins, 18 efants dinît on spectåke avou des sketchs et des tchansons (acpagntés pa Willy Marchal) et divant l' minisse François Bellot ki djåza ene miete e walon.

Li fiesse «po mete li cougnet» a Nameur, li dierin djoû, esta animêye pås Tchanteus d' dicåce.

Les Tchanteus d' dicåce

Gn ourit ene cwénzinne di pordjets prezintés a Nameur, pa totes sôres di bouteus, so des videyos, u e-n evike. A ritni:

  • l' avizance d' aprinde eto l' walon ås efants des «Walons k' ont vnou d' ôte pårt» (abagants), esplikêye pa deus troes waloneus (Jacques Warnier, Dominique Heymans, pordjet d' Vervî avou l' societé «Badjawe»).
  • les bouneurs et les målåjhminces k' on popa a di djåzer walon avou s' feye (Jean Cayron).
  • on kessionaedje sol novele pedagodjeye po li scolaedje des scoleus al Hôte sicole Janfosse a Lidje ? (Romain Berger).
  • li plaijhi di fé rescontrer des efants et des viyès djins dins des ospices.

So les standes, gn aveut des lives, des djeus eyet des amagnîs do payis.

Adon-pwis, gn ava li rmetaedje des pris del bate di noûmots eyet li prezintaedje di l' avançmint do pordjet Nosse comene dit oyi

Hårdêye divintrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]

Hårdêyes difoûtrinnes[candjî | candjî l' côde wiki]

Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' Fiesse ås lingaedjes walons .